October 18, 2017

(Αυστριακή) «Πλατεία Ηρώων»: επειγόντως ανάκληση…


Το Τέταρτο Κουδούνι / 18 Οκτω(μ)βρίου 2017 


Αποτελέσματα προεδρικών εκλογών, αποτελέσματα βουλευτικών… Με τίποτα δεν κρατιούνται οι Αυστριακοί -θελ’ η πουτάνα να κρυφτεί κι η χαρά δεν την αφήνει. Εκδηλώθηκαν κι οι γείτονες, οι Γερμανοί… Μωρέ, μήπως το Άνσλους Νο 2 έχει μπει στην κατσαρόλα και σιγοψήνεται; Μωρέ, μήπως στις 15 του ερχόμενου Μαρτίου -του 2018-, που ’ναι κι η στρογγυλή η επέτειος των 80 χρόνων του πρώτου, είναι μια ευκαιρία να κάνει «πρεμιέρα» το sequel; Ή έστω ένα rebout; Μωρέ, μήπως κάτι περισσότερο ήξερε ο Τόμας Μπέρνχαρντ κι άδικα χολερικό τον ανεβάζω, χολερικό τον κατεβάζω; Μωρέ, μήπως η διά 



θαυματουργών χειρών Δημήτρη Καραντζά «Πλατεία Ηρώων» του πρέπει να ανακληθεί στη σκηνή του «Οδού Κυκλάδων/Λευτέρης Βογιατζής»; Κοχλάζει το θέμα... (Φωτογραφία 2: Γκέλυ Καλαμπάκα). 



Τους «Ελεύθερους πολιορκημένους» του Διονυσίου Σολωμού θα παρουσιάσει από 16 Νοεμβρίου στο «Main» -την Κεντρική Σκηνή- του «Bios», με τη μορφή μονολόγου, η θεατρική ομάδα «Ασίπκα», σε δραματουργική επεξεργασία της Ειρήνης Δράκου που θα τον ερμηνεύσει και του Δημήτρη Μπίτου

που υπογράφει τη σκηνοθεσία -οι δυο τους έχουν ιδρύσει την «Ασίπκα» το 2007 και στα δέκα αυτά χρόνια έχουν στο ενεργητικό τους πάνω από 13 παραστάσεις και περφόρμανς τις οποίες έχουν παρουσιάσει σε χώρους τόσο θεατρικούς όσο και μη συμβατικούς (εγκαταλειμμένα κτίρια, δημόσιους χώρους, μνημεία…) καθώς και τέσσερις κινηματογραφικές παραγωγές (τρεις ταινίες μικρού μήκους και μια μεγάλου, που συμμετείχε, μάλιστα, πρόσφατα, σε διεθνή φεστιβάλ). 
Στην παράσταση, που φιλοδοξεί «να μας ταξιδέψει στον επίκαιρο όσο ποτέ λόγο του εθνικού μας ποιητή και στο άχρονο και σπαραχτικό βάθος της ποίησης του», τα σκηνικά και τα κοστούμια θα ’ναι της Νόρας Δεληδήμου, η διαγραφική ηχητική εγκατάσταση του Λάμπρου Κουκούλη κι οι φωτισμοί του Νύσσου Βασιλόπουλου. 
Ο ηρωικός αγώνας των Μεσολογγιτών κατά τη δεύτερη πολιορκία του Μεσολογγίου (1825-1826) ήταν που ενέπνευσε τον Διονύσιο Σολωμό να γράψει ένα απ’ τα κορυφαία ποιήματα στην ιστορία της ελληνικής λογοτεχνίας: έναν ύμνο στην ανθρώπινη ελευθερία, σε μια σειρά από συγκλονιστικές εικόνες, εντός και εκτός των τειχών του Μεσολογγίου, που εξιστορούν τον άνισο αγώνα του ανθρώπου ο οποίος δεν μπορεί να πάψει να διεκδικεί και να ονειρεύεται.
Απ’ τα σημαντικότερα ποιητικά έργα του Σολωμού, οι «Ελεύθεροι πολιορκημένοι» ήταν ένα έργο ζωής, που το δούλευε πάνω από είκοσι χρόνια, χωρίς ποτέ να το ολοκληρώσει. Σώζονται τρία διαφορετικά σχεδιάσματά του ενώ το ποίημα εμφανίζεται με τέσσερις διαφορετικούς τίτλους -«Το Μεσολόγγι», «Οι αδερφοποιτοί», «Το χρέος» και «Ελεύθεροι πολιορκημένοι» με τον οποίο και καθιερώθηκε, Στα τρία απ’ τα σχεδιάσματα προτάχθηκαν οι «Στοχασμοί» του ποιητή, γραμμένοι στα ιταλικά.




«Η πληρότητα είναι ο σημαντικότερος δείκτης, καθώς είναι το ποσοστό θέσεων που καλύφθηκαν από τις διαθέσιμες προς πώληση»: όντως το ’πε, στην περσινή απολογιστική συνέντευξή του για τα Φεστιβάλ Αθηνών κι Επιδαύρου, ο καλλιτεχνικός διευθυντής τους Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος. Και δημοσιοποίησε το ποσοστό πληρότητας. Στην απορία μου, που εξέφρασα στο προηγούμενο «Τέταρτο Κουδούνι», στις 10 Οκτωβρίου, γιατί, τότε, δεν το δημοσιοποίησε και φέτος το ποσοστό πληρότητας, με πληροφορεί ότι μελέτησε το θέμα κι είδε πως με τη μέση πληρότητα, όπου συμψηφίζονται τα εισιτήρια της Επιδαύρου των 10.000 θέσεων με τα εισιτήρια αιθουσών χωρητικότητας 50 θέσεων, δίνεται τελικά λανθασμένη εικόνα. Η οποία, αν πρόσθετε τους, πιθανόν, χιλιάδες, που είδαν τις 32 δωρεάν αποκεντρωμένες εκδηλώσεις του Φεστιβάλ ή την υπαίθρια έκθεση του Γουίλιαμ Κέντριτζ, θα ’ταν εντελώς πλασματική. Δίκιο, προφανώς, έχει.
Στην ερώτησή μου γιατί δε δημοσιοποιούνται τα εισιτήρια κι οι πληρότητες ανά εκδήλωση, όπως γινόταν στο παλιό Φεστιβάλ, μου ’πε πως θα ’ταν εντελώς άδικο να συγκρίνονται παραστάσεις ή συναυλίες μεγάλης απήχησης με τη δουλειά πειραματικών σχημάτων μέσα απ’ τα οποία ακριβώς προσπαθεί να ενισχύσει το σύγχρονο προφίλ των δυο Φεστιβάλ. Και πάλι δε θα μπορούσα να διαφωνήσω -θυμάμαι πως παρόμοιο ήταν το επιχείρημα και του προκατόχου του, του Γιώργου Λούκου, ο οποίος, επίσης, δεν έδινε τα εισιτήρια της κάθε εκδήλωσης χωριστά (Φωτογραφία: Εύη Φυλακτού). 



Καλά, εξαρχής τ’ ονόμασαν ΚΠΙΣΝ. Ήτοι Κέντρο Πολιτισμού / Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Σωστά, αφού το Ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος» είναι που μας το πλήρωσε, μας το ’χτισε και μας το χάρισε. Άντε, «Σταύρος Νιάρχος» να ονομάσουν -όπως κι έπραξαν- και το πέριξ -υπέροχο ομολογώ- πάρκο. Αλλά και την Κεντρική Σκηνή της Λυρικής, στην οποία πρόσφεραν το κτίσμα, Αίθουσα «Σταύρος Νιάρχος» να τη βαφτίσουν; Πάλι; Καλά, ντε, το εμπεδώσαμε. Χάθηκε να της δώσουν ένα όνομα που να σχετίζεται με την ελληνική λυρική 

τέχνη; Τι πιο κορυφαίο απτ’ όνομα «Μαρία Κάλλας», ας πούμε; «Σταύρος Νιάρχος»;...
Εντάξει έδωσαν, μετά θάνατον, τ’ όνομα του Χρήστου Λαμπράκη στην, έως τότε, Αίθουσα «Φίλων της Μουσικής» του Μεγάρου Μουσικής. Αλλά δικαίως. Γιατί ήταν εκ των εμπνευστών του, γιατί, επί χρόνια, εκείνος το κίνησε. Αλλά ούτε στο συνολικό Μέγαρο το δωσαν ενώ στις άλλες αίθουσές του τα ονόματα της Αλεξάνδρας Τριάντη, του Δημήτρη Μητρόπουλου, του Νίκου Σκαλκώτα έχουν δώσει. Ονόματα που σχετίζονται με τη μουσική.
Στην «Στέγη», πάλι, δεν υπέπεσαν σε τέτοια σφάλματα. Και βέβαια «Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών» του Ιδρύματος Ωνάση είναι, αλλά δε βάφτισαν και τις αίθουσες «Αριστοτέλης Ωνάσης» ή «Αλέξανδρος Ωνάσης».



O «Τζον Γκάμπριελ Μπόρκμαν», έργο ωριμότητας (1896) -το προτελευταίο του- του Χένρικ Ίψεν επανέρχεται στην ελληνική σκηνή: το ανεβάζει ο Κωστής Καπελώνης για το θίασο «Συν-Θήκη», τέλος Ιανουαρίου, στο θέατρο «Studio Μαυρομιχάλη» όπου θα παίζεται τα Δευτερότριτα. 
Ο «Μπόρκμαν» -το ένατο έργο το οποίο θα παρουσιάσει η «Συν-Θήκη» απ’ το 2005 που ιδρύθηκε- ανεβαίνει σε μετάφραση απ’ τα 
νορβηγικά Ερατώς Τριανταφυλλίδη, με σκηνικά και κοστούμια Ανδρέα Σαραντόπουλου και βοηθό σκηνοθέτη την Κλεοπάτρα Ροντήρη. Τον επώνυμο ρόλο έχει επωμιστεί ο Γιώργος Κροντήρης και τους υπόλοιπους οι Δέσποινα Πόγκα (Ελα Ρέντχαϊμ), Μαρία Μακρή (Γκούνχιλντ Μπόρκμαν), Χρήστος Συριώτης (Βίλχελμ Φόλνταλ), Πέτρος Πέτρου (Έρχαρτ Μπόρκμαν), Φίλια Δενδρινού (Φάνι Βίλτον), Βέρα 
Χατζηϊακώβου (Μαλένα), Αγγελική Δέλλα (Φρίντα Φόλνταλ) -η οποία, επαγγελματίας μουσικός άλλωστε, επιμελείται και τη μουσική της παράστασης.  
Στο έργο, ο τραπεζίτης Μπόρκμαν, ένας τύπος υπεράνθρωπου, που συνέλαβε στα νιάτα του τη μεγαλόπνοη ιδέα να υποτάξει στην εξουσία του τις κρυμμένες δυνάμεις της γης -μεταλλεία, νερά, θάλασσες…- για να εξασφαλίσει την ευημερία στους συνανθρώπους του, ήρωας τραγικός, προμηθεϊκός καθώς μάχεται με δυνάμεις ανώτερές του, προσπαθώντας να πραγματώσει το όραμά του ξεπερνάει το μέτρο και φτάνει στην Ύβρι για να συντριβεί, τελικά. Αφού φυλακίστηκε 
για κατάχρηση, που σκοπός της ήταν να εξασφαλίσει τα οικονομικά μέσα για να πραγματοποιήσει τα μεγαλεπήβολα σχέδιά του, αποφυλακίζεται κι επιστρέφει στο σπίτι του αποφασισμένος να μείνει κλεισμένος εκεί μέχρι το θάνατό του. Η γυναίκα του, η Γκούνχιλντ, η δίδυμη αδελφή της, η Ελα, παλιός του έρωτας, ο γιος του, ο Ερχαρτ ζωντανεύουν όλο το παρελθόν και μέσα σε μια νύχτα λύνεται ο γόρδιος δεσμός μιας ολόκληρης ζωής.
Ας σημειωθεί πώς είναι το τρίτο έργο του Ίψεν, μετά «To σπίτι της κούκλας» και το «Ρόσμερσχολμ», που παρουσιάζει ο θίασος, όλα σε σκηνοθεσία Κωστή Καπελώνη, βασικού σκηνοθέτη της ομάδας.
Τον «Μπόρκμαν» ανέβασε για πρώτη φορά στην Ελλάδα, τη σεζόν 1927/1928, ο Φώτος Πολίτης, με τους μαθητές της Επαγγελματικής Σχολής Θεάτρου στην οποία δίδασκε. Μπόρκμαν ήταν ο Πάρις Χατζηπέτρος, Έλα η Κατίνα Γρατιάνου -ψευδώνυμο, τότε ακόμη, της Κατερίνας (Ανδρεάδη), όπως πληροφορούμαι απ τη μνημειώδη μελέτη «Ο Ίψεν στην ελληνική Σκηνή» του Γιάννη Μόσχου- και Γκούνχιλντ η Νίνα Κωνσταντίνου. Η τελευταία φορά που το έργο του κορυφαίου νορβηγού συγγραφέα παρουσιάστηκε εν Ελλάδι ήταν τη σεζόν 2013/2014, όταν το ανέβασε, στο θέατρο «Χορν», ο Σταμάτης Φασουλής, με τον Γιώργο Κιμούλη στον πρωταγωνιστικό ρόλο, την Πέμη Ζούνη ως Ελα και την Σμαράγδα Σμυρναίου ως Γκούνχιλντ (Φωτογραφία: Στέφανος Καστρινάκης).



Ήταν μια δίκαιη κίνηση. Ήταν μια κίνηση επιβεβλημένη. Να δοθεί στην Κεντρική Σκηνή του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά τ όνομα του Δημήτρη Ροντήρη. Του σπουδαίου σκηνοθέτη και Δάσκαλου που με το «Πειραϊκό Θέατρό» του -Πειραιώτης ήταν, εξάλλου- μετέφερε και διέδωσε, μέσα απ’ τ όνομα του Πειραιά -το Δημοτικό Θέατρο του οποίου ήταν όχι για πολύ, δεν τον άφησαν για μεγάλο διάστημα…, η έδρα του-, τα νάματα της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας σ’ ολόκληρο τον κόσμο. Μπράβο σ’ αυτόν που το σκέφτηκε! 
Χρόνια περίμενα αυτή την κίνηση να την κάνει το Εθνικό Θέατρο που με την παρουσία του σ’ αυτό, ως καλλιτεχνικός διευθυντής και σκηνοθέτης, ο Δημήτρης Ροντήρης το σημάδεψε σημαδεύοντας και τη θεατρική μας ιστορία. Αλλά εις μάτην. Κι εκφράζω, γενικότερα, γι άλλη μια φορά, την απορία: μόνο του Νίκου Κούρκουλου τ’ όνομα θεωρήθηκε κατάλληλο να δοθεί σ’ αίθουσα του Εθνικού -την Νέα Σκηνή του- μετά τις προϋπάρχουσες «Μαρίκα Κοτοπούλη» και «Κατίνα Παξινού» στο «Rex»; Φώτος Πολίτης, Δημήτρης Ροντήρης, Αλέξης Μινωτής, Αιμίλιος Βεάκης, Ελένη Παπαδάκη, Αιμίλιος Χουρμούζιος… -πρόχειρα σταχυολογώ- δεν άξιζαν ανάλογη τιμή; Να μην είχε πολλές αίθουσες και φουαγιέ το Εθνικό να πω…


Συνεχίζω να σας θυμίζω και να σας προτρέπω να δείτε παραστάσεις που φέτος επαναλαμβάνονται και που πιστεύω πως αξίζει να τις δείτε:
«Σουήνυ Τοντ, ο δαιμόνιος κουρέας της οδού Φλητ» (όπως δίνει τον τίτλο το Μέγαρο) ή «Σουίνι Τοντ, ο δαιμόνιος κουρέας της οδού Φλιτ» (όπως θα τον έδινα εγώ). Το είδατε στο Ηρώδειο; Όχι; Να το δείτε στο Μέγαρο Μουσικής -τρεις παραστάσεις, 27, 29 Οκτωβρίου και 2 Νοεμβρίου)-, όπου το μιούζικαλ (μιούζικαλ απλώς;…) του Στίβεν Σόντχάιμ επαναλαμβάνουν «Οι Μουσικοί της Καμεράτας» -ή όπως, τέλος πάντων, αλλιώς λέγεται αυτό το ταλαιπωρημένο, εκκρεμές εξαίρετο μουσικό σύνολο. Ορχήστρα, μουσική διεύθυνση του Γιώργου Πέτρου, σκηνοθεσία του ίδιου, σκηνικά του Πάρι Μέξη, η δουλειά των λοιπών συντελεστών κι η εξαίρετη διανομή δένουν -σας τα ’γραφα στο totetartokoudouni.blogspot.com στις 11 Σεπτεμβρίου- σ’ ένα αποτέλεσμα που πιστεύω πως δεν πρέπει να το χάσετε.


Στο «Τέταρτο Κουδούνι», στις 28 Ιανουαρίου 2016, είχα γράψει για την παράσταση αυτή: «Είμαι σίγουρος ότι θα επανέρχεται και θα επανέρχεται για πολλά χρόνια στη σκηνή. Ειν η μοίρα της». Επιβεβαιώνομαι. Η «Κατερίνα», αυτή η ευτυχής συγκυρία κειμένου -το συγκλονιστικό πεζό του Αύγουστου Κορτώ-, διασκευής για τη σκηνή σε μονόλογο και σκηνοθεσίας -του Γιώργου Νανούρη-, ζωντανής μουσικής -του Λόλεκ- και, πάνω απ όλα, ερμηνείας -η συγκλονιστική της Λένας Παπαληγούρα- έχει ήδη εισέλθει στην τέταρτη χρονιά παρουσίασής της. Στο «Νέο Θέατρο Κατερίνα Βασιλάκου», και πάλι φέτος. Δε χρειάζεται να προσθέσω τίποτα. Ο απόηχος σας έχει σίγουρα φτάσει (Φωτογραφία: Ιωάννα Χατζηανδρέου).



«Το ψέμα» του Φλοριάν Ζελέρ, που παίζεται στο «Μικρό Παλλάς», είναι το flipside -που λέγαμε, κάποτε, για το τραγούδι της δεύτερης πλευράς στα 45άρια βινίλια- του «Μου λες αλήθεια;» του ίδιου γάλου συγγραφέα, που πήγε τρεις χειμώνες στο «Κάππα» απ τον Σπύρο Παπαδόπουλο, σε σκηνοθεσία του -εξαίρετη παράσταση. Το ίδιο θέμα -η συζυγική απιστία- σε παραλλαγή: το ίδιο «γαλική» -με την…καλή έννοια-, το ίδιο έξυπνη, μ ανάλογο -πολύ καλού επιπέδου- χιούμορ και με μια ανεπαίσθητη πίκρα να υποβόσκει. Μια γραφή νεο-μπουλβάρ θεατρικότατη, ανάλαφρη, πανέξυπνη, καθόλου εύκολη και φτηνή -ένα θέατρο λαϊκό αλλά με κάτι περισσότερο. Θέατρο καλό.
Η παράσταση του Θοδωρή Αθερίδη τη σέβεται αυτή τη γραμμή και τα δυο ζευγάρια του έργου βρίσκουν καλούς ενσαρκωτές στον ίδιο, την Σμαράγδα Καρύδη, την Μυρτώ Αλικάκη και τον Κωνσταντίνο Κάππα. Μια βραδιά για την οποία, μετά, δε θα ντρέπεστε.



Με χαρά διαπιστώνω πως ταξιτζήδες κι Εκκλησία συνεχίζουν ν’ αποτελούν, διαχρονικά, τα δυο βασικά, ριζιμιά target groups στα οποία ακουμπούν οι ελληνικές κυβερνήσεις όλης της γκάμας. Είναι κάποιες αξίες που παραμένουν αναλλοίωτες στο χρόνο. Εικόνα σου είμαι, κοινωνία, και σου μοιάζω…
Όλος ο κόσμος, μια σκηνή… 



Υπέροχο! Σαγηνευτικό! Το φετινό βιβλίο της «Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών» του Ιδρύματος Ωνάση με το πρόγραμμα της σεζόν 2017/2018. Βουτηγμένο στα χαρούμενα χρώματα, με τολμηρά παιχνίδια στην επιλογή των στοιχείων και στους συνδυασμούς τους, ζωντανό, τραγανό, σπαρταριστό, καλοσχεδιασμένο, ελκυστικό, με αυτοκόλλητους «οδηγούς»… -σου ανοίγει την καρδιά, σου φτιάχνει το κέφι, να μην το χορταίνεις, συλλεκτικό! Το καλύτερο ever, που λέμε πια, στην οκτάχρονη λειτουργία της Στέγης, Κι, επιπλέον, μοιράζεται δωρεάν. Δεν είναι μόνο τι καλό θα βρείτε μέσα να διαλέξετε απ’ τα -πάρα πολλά- καλά που μας ετοιμάζει η «Στέγη». Είναι και το «περιτύλιγμα» που σε προδιαθέτει θετικά. Το ξεφυλλίζεις και θες να πας σ όλα.
Στους beetroot.gr, οι οφειλόμενοι έπαινοι για το σχεδιασμό, στην Χριστίνα Κοσμόγλου για την επιμέλεια της έκδοσης, στην Αντιγόνη Νικολαΐδη για το συντονισμό της έκδοσης, στον Βασίλη Δουβίτσα για την επιμέλεια των κειμένων.




Τι περιμένω; Ε, έχω κι εγώ τις εμμονές μου. Από τρεις ηθοποιούς μας -για τους άντρες μιλάω, αυτούς που βρίσκονται στην ακμή και στην ωριμότητά τους- είναι που περιμένω, μετά κι απ’ το καλοκαίρι που πέρασε και τους ρόλους που ’παιξαν,  να 
κάνουν τους Μεγάλους Ρόλους στην αρχαία τραγωδία -ήδη έχουν κάνει κάποιους: απ’ τον Δημήτρη Λιγνάδη, απ’ τον Αιμίλιο Χειλάκη, απ’ τον Χρήστο Λούλη. Αλλά με Σκηνοθέτες. Και να 
πάψουμε να μισμιρίζουμε: «Πού ’ναι ο Μινωτής και πού ’ναι ο Κατράκης;». Εδώ είναι. Απλώς ειν’ «αλλιώς». Γιατί κι οι καιροί είναι «αλλιώς» -διαφορετικοί (Φωτογραφίες: 1.Πάτροκλος Σκαφίδας, 2.Νικόλας Κομίνης, 3.Βάσια Αναγνωστοπούλου).

October 10, 2017

Πληρότητα, αυτή η ξεχασμένη…


Το Τέταρτο Κουδούνι / 10 Οκτω(μ)βρίου 2017 


Φυσικά, αφιερωμένο στην Λούλα Αναγνωστάκη, το σημερινό «Τέταρτο Κουδούνι». Θα ’χα πάρα πολλά να πω. Προτιμώ να μην πω τίποτα. Τα έργα της είναι και παραμένουν βαθιά μέσα στην ψυχή μου.
Πάντα αιθαιροβάμων, θα περίμενα, πάντως -8 Οκτωβρίου έφυγε απ’ τη ζωή, αρχή της θεατρικής σεζόν-, τα κρατικά Θέατρα, τα ΔΗΠΕΘΕ, το «Θέατρο Τέχνης» -η κοιτίδα της-, το Θέατρο «Οδού Κυκλάδων/Λευτέρης Βογιατζής» -όλα τα Θέατρα με κύρος- να τροποποιούσαν, χωρίς να υπολογίσουν την αναστάτωση, το φετινό ρεπερτόριό τους και ν’ ανέβαζαν Λούλα Αναγνωστάκη -με τις καλύτερες προϋποθέσεις. Θα περίμενα το ελληνικό Θέατρο να κηρύξει Εθνικό Πένθος και να την τιμήσει. Το άξιζε.
Η «Παρέλασή» της, ήδη, παίζεται για δεύτερη σεζόν στην Β΄ Σκηνή του θεάτρου «Οδού Κεφαλληνίας», σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Μάρκελλου κι Ελένης Στεργίου, απ’ την ομάδα «This Famous Tiny Circus», σε συνεργασία με το ΔΗΠΕΘΕ Ιωαννίνων και σε μια πολύ καλή, μάλιστα, παράσταση (φωτογραφία: Χάρης Καλαμπόκης/dvArt), όπως σας έγραφα εδώ, χτες, και για τον Μάιο, ο Μάνος Καρατζογιάννης έχει προγραμματίσει, στον «Σταθμό» του, σε σκηνοθεσία του και με την Νένα Μεντή, το μονόλογό της «Ο ουρανός κατακόκκινος», μαζί με το μονόλογο «Αυτός και το παντελόνι του» του Ιάκωβου Καμπανέλλη, με τον Ηλία Λογοθέτη, σε δίπτυχο με τον τίτλο «Ο ουρανός... και το παντελόνι του», όπως, επίσης, σας έγραψα στο totetartokoudouni.blogspot.com στις 5 Σεπτεμβρίου. Αλλά ειν’ αυτά αρκετά; 



Την κωμωδία του φλορεντινού αναγεννησιακού -θεμελιωτή της πολιτικής επιστήμης και συγγραφέα του κομβικού «Ηγεμόνα»- Νικολό Μακιαβέλι «Ο μανδραγόρας», διασκευασμένη σε indie μιούζικαλ δωματίου, με λιμπρέτο -πάνω σε μετάφραση Τάκη Κονδύλη- του Ανδρέα Τρούσσα και σε μουσική του, ανεβάζει, απ’ τις 25 Νοεμβρίου, στο θεατράκι «Μπιπ» της Χριστίνας Χριστοφή, στην Κυψέλη, σε διασκευή του, ο Δημήτρης Κομνηνός, εναρκτήρια παραγωγή της νεοσύστατης θεατρικής ομάδας «Μαύρο Γάλα» της οποίας ηγείται, κάνοντας μια καινούργια αρχή, μετά το θέατρο «Βικτώρια» που τις τύχες του διαχειρίστηκε επί αρκετά χρόνια, ομάδας της οποίας η ταυτότητα είναι το μουσικό θέατρο.
Στο έργο, που, γραμμένο τη δεκαετία του 1510, πρωτοεκδόθηκε το 1524 και πρωτοπαίχτηκε το 1526, ο συγγραφέας του «επικρίνει τη βλακεία, την ανεπάρκεια αλλά και την υποκρισία των αστών, την προσαρμογή των ανθρώπων της Εκκλησίας στο κλίμα του ‘πάρε – δώσε’, την επιρροή του κλήρου στην κοινωνία και τους θεσμούς, την πονηριά, την επικράτηση των σχεδίων των δολοπλόκων».
Ο «Μανδραγόρας» έχει γίνει ήδη όπερα τρεις φορές -κι απ’ τον Μάριο Καστελνουόβο-Τεντέσκο-, έχει γίνει μιούζικαλ ενώ έχουν γυριστεί και ταινίες βασισμένες στο έργο -και απ’ τον Αλμπέρτο Λατουάντα.
Στην παράσταση του Δημήτρη Κομνηνού τα σκηνικά θα ’ναι της Χριστίνας Κωστέα, τα κοστούμια της Σοφίας Δαμιανίδου, οι χορογραφίες της Κικής Μπάκα, οι φωτισμοί του Ανδρέα Μπέλλη, οι ενορχηστρώσεις του Κώστα Μανίκα κι η μουσική διδασκαλία των Νένης Ζάππα και Βασιλικής Ρόρρη. Στη διανομή, Κωνσταντίνα Αργυροπούλου, Πωλ Ζαχαριάδης, Ιάκωβος Νικηφόρος, Διονύσης Στραβοράβδης, Παναγιώτης Τσουκάτος, Αλέξανδρος Χούντας. Στο πιάνο, η Δήμητρα Αθηναΐδου. 
Στην Ελλάδα ο «Μανδραγόρας» του Μακιαβέλι πρωτοπαρουσιάστηκε τη θεατρική περίοδο 1971/1972, απ’ τη νεοϊδρυμένη, τότε, απ’ την Ελένη Καρπέτα και τον Θανάση Παπαγεωργίου, «Στοά», στο ομώνυμο θέατρο του Ζωγράφου -ήταν η δεύτερη, μόλις, παράστασή τους-, σε σκηνοθεσία του δεύτερου.
Το τελευταίο, μέχρι τώρα, ελληνικό επαγγελματικό ανέβασμα του έργου έγινε το καλοκαίρι του 2012, απ’ τον Παντελή Παπαδόπουλο για το ΔΗΠΕΘΕ Ιωαννίνων. Καταγράφεται και πιο πρόσφατο, στο τέλος της σεζόν 2015/2016, αλλά ερασιτεχνικό: απ’ την Θεατρική Ομάδα Φαρμακοποιών Αθήνας-Πειραιά «Ψυχής Ίαµα», σε σκηνοθεσία Τόνιας Μάνεση, στο θέατρο «Κάτω απ’ τη Γέφυρα». 

Πρέπει να ξεκινήσω να σας υπενθυμίζω τις περσινές -ή και παλαιότερες- παραστάσεις που επαναλαμβάνονται φέτος και που θ’ άξιζε τον κόπο να τις δείτε -έως και που επιβάλλεται να τις δείτε. Γιατί είναι πολλές κι ο χρόνος λίγος.

Ν’ αρχίσω απ’ το έργο του Πολονού Ταντέους Σλομποτζιάνεκ «Η τάξη μας» που παίζεται στο Εθνικό -στην Κεντρική Σκηνή. Με δυο λόγια: είναι συγκλονιστικό. Ο αντισημιτισμός στην προπολεμική Πολονία, που κατέληξε το 1941 σ’ ένα πογκρόμ στο οποίο βασικοί θύτες δεν ήταν οι κατακτητές Ναζί αλλά πολονοί καθολικοί, είναι ένα θέμα που μας αφορά. Άμεσα. Κι η παράσταση 
του Τάκη Τζαμαργιά είναι καθηλωτική. Σας τα ’γραφα εδώ, σε tip, ήδη απ’ τις 28 του περασμένου Μαΐου. Σπεύσατε!



Έκανε και φέτος τον απολογισμό του για τα Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος που ’χει την καλλιτεχνική διεύθυνσή τους. Ευχαριστημένος -με θετικό πρόσημο» κλπ-,  κι αυτός κι οι συνεργάτες του, απ’ τα αποτελέσματα -τα καλλιτεχνικά και τα ταμειακά. Μίλησαν μάλιστα και για μικρό πλεόνασμα που θα υπάρχει φέτος. Κι έδωσε και αριθμούς ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος: σύνολο θεατών 203.211, πωλήσεις εισιτηρίων 167.932, συνολικές εισπράξεις 3.602.534,30 ευρω -και για τα δυο Φεστιβάλ. Αύξηση, λέει.
Καθόλου καλά δεν τα πάω με τους αριθμούς. Ενθυμούμενος, ως παλαιός των ημερών, εκείνο το του Γεωργίου Παπανδρέου -αυτού που τον αποκαλούσαν (τη δεκαετία του ’60, βέβαια, όχι παλαιότερα…) «Γέρο της Δημοκρατίας»- «όταν οι αριθμοί ευημερούν, οι άνθρωποι δυστυχούν», εκ πείρας γνωρίζω πως ο καθένας μπορεί να τους μαγειρέψει όπως θέλει -απ’ τον κρατικό προϋπολογισμό μέχρι το λογαριασμό του μπακάλη της γειτονιάς. Κι άντε να κάνεις, εσύ, συγκρίσεις σε ανόμοια. Όταν άλλοι κι άλλης χωρητικότητας ήταν οι χώροι του Φεστιβάλ Αθηνών φέτος, όταν οι φετινές εκδηλώσεις ήταν 34 περισσότερες απ’ τον μέσο όρο των τελευταίων χρόνων…
Αλλά σε κάτι που μου ’κανε εντύπωση θα σταθώ. Σε κάτι που υπογράμμισε στον περσινό απολογισμό του ο καλλιτεχνικός διευθυντής δίνοντας, τότε, τον αριθμό των εισιτηρίων και τις εισπράξεις -και των προηγούμενων τελευταίων Φεστιβάλ, προς σύγκριση- αλλά και την πληρότητα. «Η πληρότητα είναι ο σημαντικότερος δείκτης, καθώς είναι το ποσοστό θέσεων που καλύφθηκαν από τις διαθέσιμες προς πώληση» είπε. Αφού, λοιπόν, τη θεωρεί «τον σημαντικότερο δείκτη», γιατί φέτος παρέλειψε να τη δώσει;
Πάντως θετικότατο θεωρώ ότι παραδέχτηκε αυτό που όλοι επισημάναμε: το πήξιμο του προγράμματος. Και δήλωσε πως για το επόμενο καλοκαίρι θα το αραιώσει. Αμήν, διότι κι εμείς είχαμε πήξει. Όχι μόνον οι δημοσιογράφοι του πολιτιστικού κι οι κριτικοί. Οι φεστιβαλόφιλοι γενικώς.


Το ’χε όνειρο, το ’χε μεράκι, το ’χε σχέδιο ο Στάθης Λιβαθινός: τη σχολή σκηνοθεσίας. Έκανε το πρώτο βήμα, όταν ανέλαβε, επί καλλιτεχνικής διεύθυνσης Νίκου Κούρκουλου, την Πειραματική Σκηνή του Εθνικού, ιδρύοντας, στο πλαίσιό της, το Εργαστήρι Υποκριτικής και Σκηνοθεσίας. Τώρα, ως καλλιτεχνικός διευθυντής του, μετά απ’ τις τρικλοποδιές που του ’χε βάλει το προηγούμενο Διοικητικό Συμβούλιο, υλοποιεί, επιτέλους, τ όνειρό του -επίσημα πια: το Τμήμα Σκηνοθεσίας Θεάτρου, η πρώτη επίσημη κρατική
σχολή σκηνοθεσίας στη χώρα μας, ανοίγει πανιά απ’ το έτος 2018/2019, στο πλαίσιο της Δραματικής Σχολής του Εθνικού, η οποία εγκαθίσταται πια στο «Σχολείον της Αθήνας-Ειρήνη Παπά», στην Πειραιώς. 
Το ανάγγειλε ο Στάθης Λιβαθινός, μαζί μ’ ένα πλούσιο ρεπερτόριο για τη φετινή χρονιά κι ένα χορταστικό πλαίσιο διαφόρων άλλων δράσεων, σχεδίων κι έργων υποδομής. Είθε όλα να ευοδωθούν.


Γολγοθάς ο αριθμός των παραστάσεων, σας τα γράφω και σας τα ξαναγράφω, ακόμα πιο Γολγοθάς φέτος, σας τα ’γραφα και στο «Τέταρτο Κουδούνι» την 1 Οκτω(μ)βρίου. Το δελτίο Τύπου για το καινούργιο -Δημήτρης Μυλωνάς και Άννα Ελεφάντη, καλορίζικοι!- «Από Μηχανής», η χαριστική (;) βολή: 24 (είκοσι τέσσερις) παραστάσεις για φέτος συν οκτώ της Θεατρικής Πλατφόρμας που θεσμοθετούν με την καλλιτεχνική διεύθυνση του Αντώνη Κούφαλη = 32 (τριάντα δυο) παραστάσεις!
Ο Θεός να μας λυπηθεί.




Όσο για τους πρώην του «Από Μηχανής», τους «Συν Επί» (Άκις Βλουτής, Νίκος Αναγνωστόπουλος) που γιναν, πια, «οι απέναντι», καθώς μετακόμισαν στο «Μεταξουργείο» της Άννας Βαγενά, βρίσκω εξαιρετικά ενδιαφέρον ότι, μετά την επανάληψη του «Ποιος φοβάται την Βιρτζίνια Γουλφ;» του Άλμπι -ΤΟ αριστούργημα του αμερικάνικου θεάτρου του 20ου αιώνα- θ’ ανεβάσουν τον «Χορό του θανάτου» του Στρίντμπεργκ, το αριστουργηματικό έργο του 19ου αιώνα, απ’ το οποίο, σε ευθεία γραμμή, κατάγεται το «Ποιος φοβάται την Βιρτζίνια Γουλφ;». Και, μάλιστα, με τον ίδιο σκηνοθέτη -τον Γιώργο Κιμούλη- και με το ίδιο πρωταγωνιστικό ζευγάρι -Άκις Βλουτής και Δήμητρα Χατούπη. Θεατρολογική μελέτη!



Γοητεύτηκα -γοητευτήκαμε- απ την Ντινάρα Αλίεβα, την υπέροχη αζέρα δραματική σοπράνο που τραγούδησε στο γκαλά «La Diva. 40 χρόνια» το οποίο οργάνωσε το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών με το «Athenaeum» για την 40η επέτειο απ’ το θάνατο της Μαρίας Κάλλας. Και ιδού που η φίλη Χαρά Πετρούνια με τροφοδότησε με φωτογραφία του 2007 -δέκα χρόνια πριν- για να μου θυμίσει το δεύτερο βραβείο (εδώ της το απονέμει ο τότε Δήμαρχος Αθηναίων Νικήτας Κακλαμάνης) που η Αλίεβα κέρδισε στο διεθνούς βεληνεκούς Grand Prix «Μαρία Κάλλας» το οποίο οργανώνει το ακούραστο «Athenaeum». Δεύτερο βραβείο πριν από δέκα χρόνια, στην πρώτη γραμμή σήμερα!




«Θυμίζω πως η αγγλικανική εκδοχή του χριστιανισμού (τυπικό καθολικό, δόγμα προτεσταντικό) είναι εφεύρημα του Ερρίκου Η', που, αφού είχε δολοφονήσει πολλές πρώην συζύγους, μην μπορώντας να δολοφονήσει τη σύζυγό του πριγκίπισσα της Γαλλίας διακινδυνεύοντας πόλεμο, την έδιωξε για να παντρευτεί την Άννα Μπολέιν (μητέρα της αργότερα μεγάλης Ελισάβετ που θεωρούνταν από το Βατικανό νόθη - αλλά και την Μπολέιν τη δολοφόνησε) και για να το πετύχει έφυγε από τη σκέπη του Πάπα και του Βατικανού» διάβασα σε κριτική έγκυρου κριτικού θεάτρου.
Αλλά ας βάλουμε την ιστορία στη θέση της. Η γυναίκα για την οποία δημιουργήθηκε το θέμα -η πρώτη απ’ τις έξι συζύγους του Ερρίκου Η΄ της Αγγλίας- δεν ήταν «πριγκίπισσα της Γαλλίας» αλλά η Αικατερίνη της Αραγόνας, χήρα του πρωτότοκου αδελφού του, του Αρθούρου, που πέθανε πριν απ’ τον πατέρα τους Ερρίκο Ζ΄, μ’ αποτέλεσμα να χριστεί διάδοχος ο Ερρίκος, ο οποίος την παντρεύτηκε για πολιτικούς λόγους. Και για να τη χωρίσει και να παντρευτεί τη νεαρή Άνα Μπόλεϊν -όχι Μπολέιν- την οποία ερωτεύτηκε, πραξικοπηματικά αποφάσισε, επειδή ο Πάπας δε δεχόταν την ακύρωση του γάμου του,  την απόσχιση της αγγλικής Εκκλησίας απ’ την Καθολική, μ’ αρχηγό της τον ίδιο το βασιλιά. Όντως, τρία χρόνια μετά, δίκασε κι εκτέλεσε την Μπόλεϊν αλλά και μια ακόμη -όχι «πολλές»- απ’ τις επόμενες -κι όχι «προηγούμενες», γιατί προηγούμενες της Αικατερίνης δεν υπήρχαν- συζύγους του, την, πέμπτη στη σειρά, Αικατερίνη Χάουαρντ. 



«Νέα πρωτοβουλία είναι διατεθειμένος να αναλάβει ο δήμαρχος Αθηναίων Γιώργος Καμίνης, με στόχο να συνδράμει τη θετική έκβαση της υπόθεσης ‘Αττικόν-Απόλλων’», διαβάζω.
Με τρομάζει αυτό.
Όλος ο κόσμος, μια σκηνή…